Gekruid geluid
 

Phia van Oosten

Omdat mijn ouders kleiner gaan wonen word ik geacht mijn oude zooi mee te nemen. Het is niet veel meer. Een paar kinderboeken, mijn schelpenverzameling en hee! mijn aardrijkskundemap van de lagere school. Veel weet ik hier niet meer van. Alleen dat ik het vak erg saai vond. Ik zie dat ik allerlei handschriften heb uitgeprobeerd. We moesten ook wel erg veel schrijven. Waarschijnlijk liep meester S. te ijsberen en te oreren voor de klas. Zo ging dat vroeger. We schrijven 1973…

Gelukkig was het leven nog erg eenvoudig in die tijd. "Je kan je vakantie doorbrengen in 
a. Het Buitenland 
b. Het Binnenland." Geen speld tussen te krijgen. In het Buitenland kon je rekenen op goed weer maar moest je wel verder reizen. In het Binnenland regende het veel. Uiteraard worden alle provincies met de daar voorkomende bestaansmiddelen besproken. Inderdaad dodelijk saai. Al is het taalgebruik wel aandoenlijk. "In heel ons land" werden "velerlei producten" gemaakt. 

Ja, verhalen waar Verdonk wel wat mee kan! Fiere teksten over onze strijd tegen het water. En: "Eeuwenlang bevaren de Nederlanders de wereldzeeën in schepen, die ze zelf bouwen. Geen wonder, een land met zoveel rivieren en kanalen, dat bovendien aan één der drukst bevaren zeeën ligt, moet wel schepen bouwen." 

Een jaar later, gelukkig nog steeds meester S., ging het over "heel de wereld". Met dezelfde simplificaties. "De Zweed en zijn hout." De Portugees die zout wint, net als wij in Hengelo. We leerden ook alles over de Eskimo's. "Nog noordelijker dan de Lappen leven de Eskimo's, in een streek waar geen ander volk het uit kan houden." Bij "Mensen bouwen huizen": "Een Eskimo bouwt zijn huis van sneeuw. Sneeuw genoeg! Een neger heeft leem en takken gebruikt. Takken haalt hij uit het bos en leem graaft hij uit de grond. (...) De Eskimo en de neger hebben hun bouwmaterialen sneeuw, leem en takken voor het grijpen. In ons land is dat niet zo eenvoudig. Onze huizen zijn anders. Ze zijn stevig gebouwd." 

Ik schrik ervan. "De neger" is kennelijk een wilde uit een Afrikaanse stam en wordt beschreven als een pas ontdekte diersoort. Alhoewel... we leerden ook iets over de slavenhandel. We haalden - zoals bekend - de negerslaven uit Afrika. "Vandaar dat er nog veel negers in Noord-Amerika wonen. Veel mensen denken dat ze stinken, maar dat is natuurlijk niet zo." Gelukkig maar. 

Er is wel enig protest mijnerzijds te bespeuren. Als het over "afgegraven hoogveen" gaat schrijf ik erbij: "opgegraven. Natuurlijk heeft de meester zich denk ik vergist"! De vraag naar het nut van de reddingsbrigade vond ik kennelijk te simpel: "nou gewoon dan kunnen ze iemand redden die vergaat!". Maar de verhalen over Eskimo's en negers heb ik voor zoete koek geslikt. Ai! Shame on me. 

Meer columns