 |
Carmelita Serkei |
De thema's multiculturaliteit en integratie
zijn, zoals vaker bij de landelijke verkiezingen, populaire
thema's.
In het verlengde daarvan speelt het debat over de aanpassing
van allochtonen aan 'onze' waarden en normen, het hanteren
van sancties, het beperken van de instroom van niet alleen
asielzoekers en vluchtelingen maar ook het beperken van
het hierheen halen van huwelijkspartners uit het buitenland.
Van dat laatste hebben allochtonen èn autochtonen
hinder, immers liefde heeft gelukkig geen kleur. Alleen
voor ons aller Màxima kon een uitzondering gemaakt
worden. Wat uit de discussies duidelijk spreekt is dat de
acceptatie van de multiculturele samenleving nog steeds
problemen geeft. Dat het herkennen en erkennen van een feitelijke
situatie voor velen nog een te grote stap is.
Dat minderheden inzet worden van verkiezingen
is niet nieuw. Sinds Janmaat in jaren tachtig, is ook voor
andere partijen de rem los. De gespierde taal van politici
is nu duidelijk toegenomen. Waar bijvoorbeeld vroeger met
name de VVD het had over sancties tegen 'onwillige' minderheden
is het nu zelfs voor Groen Links een item geworden. Zie
LBR.nl 'verkiezingskoorts'.
Algemeen wordt erkend dat deze verkiezingen meer dan ooit
om beeldvorming en imago's draaien en minder dan ooit om
de inhoud. Lijsttrekkers worden afgerekend op de mate waarin
ze mediageniek zijn en niet op de inhoud van hun programma's.
Meer dan nooit dienen de media als platform waarop de samenleving
haar problemen definieert, interpreteert, bediscussieert
en dus construeert.
Van belang is ook dat na 11 september 2001
de verhoudingen tussen met name moslims en niet-moslims
onder druk zijn komen te staan. Er is sprake van een algemene
negatieve teneur ten aanzien van moslims. Dit is merkbaar
in het dagelijkse leven en dus onherroepelijk ook in het
onderwijs. Onlangs heeft het LBR de minister van onderwijs
op de hoogte gesteld van de discriminatie van moslima's
in met name het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Bekend
is ook het gegeven dat allochtone leerlingen problemen hebben
bij het vinden van stageplaatsen.
In de media is het besluit van het Utrechtse
Spectrumcollege om de gebeurtenissen van 11 september pas
in de klassen aan de orde te stellen als de docenten zelf
op een rij zouden hebben hoe ze dat wilden doen zwaar bekritiseerd.
Juist het feit dat deze school verschillende visies de ruimte
wilde geven en daarbij een eigen norm wilde bepalen maakte
dat ik het besluit ondersteunde. Het was immers veel makkelijker
om de klakkeloze ondersteuning van de oproep van Bush ("wie
niet voor ons is is tegen ons") te volgen. Dit heeft
namelijk de zelfstandige oordeelsvorming op verschillende
niveau's (persoonlijk, organisatie, landelijke overheid
en zelfs Europees) in de weg gezeten. Zelfs de onafhankelijkheid
van de journalistieke berichtgeving is daarmee onder druk
komen te staan. Maanden later begint men zich dat te realiseren.
Deze sfeer heeft invloed op het (samen)leven
van mensen in Nederland, autochtonen èn allochtonen,
volwassenen en kinderen. De gevoelens van angst en bedreiging
zijn toegenomen. Weliswaar vanuit verschillende perspectieven,
maar wel vanuit een gedeelde werkelijkheid. Daar kunnen
scholen niet omheen!
Het onderwijs moet leerlingen voorbereiden
op de multiculturele samenleving. Daarnaast zijn veiligheid
voor alle leerlingen en het stimuleren van een zelfstandige
menings- en oordeelsvorming belangrijke elementen. Zie daar,
de actuele gebeurtenissen nopen scholen (of ze nu 'zwart'
of 'wit' of 'gemengd'zijn) concreet invulling te geven aan
intercultureel onderwijs. Uitgaande van de centrale rol
van de media als platform waarop de maatschappelijke werkelijkheid
wordt geconstrueerd neemt het belang van media-educatie
toe. Leerlingen moeten handvatten aangereikt worden om wat
hen via de media bereikt te kunnen wegen en te kunnen te
duiden om tot een zelfstandige oordeelvorming te kunnen
komen.
Ik ben benieuwd naar wat er feitelijk in
de klassen gebeurt. In hoeverre slaagt het onderwijs erin
werkelijk intercultureel te zijn? Dat wil zeggen te handelen
vanuit het gegeven dat Nederland multicultureel is en van
daaruit te werken , te handelen en te denken. Zijn leerkrachten
in staat om te gaan met deze veranderingen in de maatschappelijke
context? Hoe pakken ze dat op? In hoeverre speelt de samenstelling
van de groep daar een rol in? Kunnen ze omgaan met verschillende
perspectieven van allochtonen en autochtone leerlingen op
deze gebeurtenissen? Zijn ze in staat om hun leerlingen
een kritische kijk op de media bij te brengen en ze te stimuleren
een eigen mening te vormen?
Wat ik zou willen is dat leerkrachten en
docenten op deze site www.tijm.nl hun ervaringen en methoden
delen. Daarvoor is geen ingewikkelde organisatiestructuur
nodig. Gebruik de site als platform voor tips en informatie
vanuit het oogpunt van collegiale ondersteuning.
Carmelita Serkei
