Gekruid geluid
Nieuws en agenda
Verdieping en achtergrond
Didactiek en methodiek
Beleid en strategie
Begeleiding en training
Feiten en cijfers
Prikbord
Adressen en links
Colofon



Verdieping en achtergrond
 

       
Holocaust ontkenning op internet: tips voor leraren

Internet is niet meer weg te denken uit het hedendaagse onderwijs. Kinderen brengen veel tijd door op het net en vergaren er veel informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Het is een nuttige bron met teksten en plaatjes over zo ongeveer ieder mogelijk onderwerp. Helaas kan het ook een heel onveilige plek zijn: er is totaal geen controle op de zaken die op het web verschijnen, waardoor hun waarheidsgehalte nauwelijks te achterhalen is. Kinderen komen vroeg of laat, het zij per toeval of na gericht zoeken op dit soort sites terecht en staan vaak nog niet kritisch tegenover de informatie die ze voor zich zien. Ook bij het zoeken naar informatie voor werkstukken kan zich deze situatie voordoen. Een vorm van moderne haat die op het internet voorkomt is de ontkenning van de holocaust. Er zijn sites die uitgebreid de ontkenning van de holocaust ondersteunen door bewerkte foto’s, plaatjes en teksten. Voor de docent is het vaak moeilijk om met dit soort zaken om te gaan. Met het onderstaande, een bewerking van de brochure A Teachers’ Guide to Holocaust Denial on the Internet van the Centre for German-Jewish Studies, proberen we deze docenten een handvat te bieden. 

Het internet kan veel bijdragen aan holocaust onderwijs. Er zijn veel goede sites te vinden die interessante en relevante informatie en door het internationale karakter van het web ook een interculturele invalshoek bieden. Een aantal van deze sites zijn aan het einde van dit stuk te vinden. Een groot deel van de aangeboden bronnen is echter onbetrouwbaar. Het is een anoniem medium waarbij een persoon zich kan voordoen als een bedrijf en een amateur een professional kan lijken (Webb & Moshenska, 2002, p. 6). De dingen zijn online niet altijd wat ze lijken en het is niet altijd even eenvoudig om de betrouwbaarheid van een bron in te schatten. Racisme op het web komt helaas veel voor, en het internet wordt door racistische groeperingen veel gebruikt als ontmoetingspunt. Enkele racistische sites hebben zelfs speciaal op kinderen gerichte sub-sites. 

Met het ontkennen van de holocaust wordt geprobeerd de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog te bagatelliseren. Door het gebruik van gemanipuleerde foto’s en historische documenten wordt het beeld geschetst dat de vernietigingskampen slechts werk- en familiekampen waren. De holocaustmythe zou in stand gehouden worden omdat er een hele industrie op kan draaien, die veel geld in het laatje brengt. Deze mensen presenteren zich veelal als wetenschappers, als waarheidzoekers die zich niet om de tuin laten leiden door de ‘propaganda van de holocaust’. De sites zien er vaak professioneel uit met mooi beeld- en archiefmateriaal.
Er is niets mis mee om vragen te stellen bij de geschiedenis, maar de ontkenning van de holocaust is een moderne vorm van racisme die probeert “to make National Socialism an acceptable political alternative again”- een quote gevonden op een nationaal-socialistische website. De joden worden als boosdoeners gezien die de wereld willen overnemen. Het internet geeft mensen die de holocaust ontkennen de mogelijkheid hun racisme te verpakken als betrouwbaar wetenschappelijk werk. 

Hoe herken je materiaal dat de holocaust ontkent 

Bepaalde woorden en zinnen zijn kenmerkend voor de ontkenning van de holocaust. Kenmerkend is het schrijven alsof er sprake is van een wereldwijde samenzwering. Woorden als samenzwering, radicale waarheid, revisionisme en historische herziening komen vaak voor. In de meeste gevallen zal het een anonieme bron zijn, zonder duidelijke auteur. De aangewezen schuldigen zijn veelal de joden (en eventueel andere etnische groeperingen). Ook een blik op de link-pagina kan veel ophelderen. Kijk dus uit naar links naar racistische websites. Wordt niet verblind door professioneel aandoende, goed geschreven sites en neem niet aan dat alle ‘hits’ die na het zoeken met een zoekmachine verschijnen betrouwbaar zijn. 

Hoe ga je om met materiaal dat de holocaust ontkent?

Als een leerling attendeert op dit soort materialen is het van groot belang dat de leerling gerustgesteld wordt en duidelijk wordt gemaakt dat deze ideeën onwaar zijn. Leerlingen moeten bewust worden gemaakt van het feit dat niet alle bronnen betrouwbaar zijn en dat misleiding op het web vaak voorkomt. Het is een goed idee om met de leerlingen te spreken over deze zaken voordat ze zoekopdrachten gaan uitvoeren. Laat leerlingen duidelijk maken waar ze bepaalde informatie vandaan krijgen, dus inclusief de complete URL, datum en auteur als dit mogelijk is. Ook is het een goed idee om zelf goede sites aan te dragen, zoals de sites die hieronder genoemd worden. 

10 stappen om de invloed van de ontkenning van de holocaust tegen te gaan 

  1. Bekijk het beleid van de school omtrent internetfilters en blokkeer de toegang tot racistische sites.
  2. Zorg ervoor dat het ontkennen van de holocaust ook expliciet afgekeurd wordt in het anti-racismebeleid op school.
  3. Bespreek de voor- en nadelen van internet als informatiebron met de leerlingen wanneer het maar kan.
  4. Attendeer de leerlingen op het algemene gevaar van het vertrouwen op informatie op het internet.
  5. Bespreek het gebruik van internet voor propaganda-doeleinden en het misbruik van technologische middelen om mensen voor politieke doeleinden te rekruteren.
  6. Leg uit dat de ontkenning van de holocaust een hedendaagse vorm van antisemitisme is.
  7. Stimuleer leerlingen om kritisch te kijken naar materiaal van het web en de bron goed te bestuderen.
  8. Geef leerlingen een lijst met geschikte sites voor hun onderzoek naar de holocaust.
  9. Stimuleer leerlingen om duidelijk te laten zien waar en wanneer bepaalde informatie op het net gevonden is en wie de auteur is.
  10. Plaats internetmaterialen in hun culturele en politieke context.


Selectie van goede webpagina's over dit onderwerp

Literatuurverwijzing

Rebekah Webb en Chana Moshenka
A Teachers’ Guide to Holocaust Denial on the Internet (2002)
Centre for German-Jewish Studies, University of Sussex