|
Belangrijk
Lessen
over de Tweede Wereldoorlog en de holocaust bieden
verschillende mogelijkheden, afhankelijk van de beschikbare
tijd, de aanwezige know-how op school en de keuze die gemaakt
wordt in de benadering. Gaat het om feitenkennis, of gaat het
om de gevolgen en consequenties van uitsluiting, vervolging en
uiteindelijk vernietiging als gevolg van een fascistisch
regime of racistisch denken.
Het
is van belang om te leren van het verleden
en zichtbaar te maken dat er anno nu nog steeds en/of
alweer sprake is van uitsluiting en vervolging. Daarbij gelden
(in trefwoorden) de volgende mechanismen:
superioriteitsdenken
/ macht bij een specifieke groep
meerderheid / minderheden
uniformiteit / diversiteit
monocultureel / multicultureel
meelopen / reageren op en verzet
Het
mechanisme van meelopen met de groep wordt uitgelegd in de de
film The Wave (verkrijgbaar via www.educatheek.nl
en te leen bij onder meer het LBR, www.lbr.nl). Deze film is
te gebruiken om snel in gesprek te komen over meelopers en
extreme groeperingen. Er ligt ook een directe link naar pesten
en geweld dat tegenwoordig weliswaar veel aandacht krijgt,
maar waar veel mensen zich niet tegen kunnen of durven te
verzetten.
Voor
jongeren van nu is de oorlog iets van ver weg. Bovendien
hebben er na 1945 nog talloze oorlogen plaatsgevonden en
vinden er recent op grote schaal vervolgingen, misdaden en
schendingen van mensenrechten plaats. Een ander belangrijk
punt om rekening mee te houden is dat veel
geschiedenismethodes en documentatie de Tweede
Wereldoorlog nog steeds vanuit het perspectief van de blanke
Nederlandse bevolking behandelen. Terecht stellen docenten nu
de vraag: wat doe je met een groep voornamelijk allochtone
leerlingen?
De ervaring leert dat het het beste werkt om het dichtbij een
groep te houden en aan te sluiten bij de praktijk van alledag.
Hieronder
enkele suggesties die het bovenstaande als uitgangspunt
hebben.
WO II dichtbij huis
Een
belangrijke tip vanuit de literatuur over Shoah-educatie:
vertel het verhaal op de plek zelf. In elke stad zijn plekken
te vinden waar iets bijzonders is gebeurd, waar herinneringen
voortleven. Sluit daarbij zoveel mogelijk aan.
Het
bezichtigen van monumenten kan aanleiding zijn om op school
zelf op een creatieve manier aan de slag te gaan met
herinneren en herdenken. Door het maken van foto’s en het
ontwerpen van monumenten kunnen leerlingen zelf op een andere
manier betrokken raken bij dit onderwerp. Ook hierbij kan
gedacht worden aan monumenten voor actuele gebeurtenissen of
voor mensen die zich op dit moment inzetten voor vrijheid of
mensenrechten.
Hieronder
volgen enkele suggesties voor de steden Rotterdam en Amsterdam
en diverse andere plekken in het land.
Rotterdam
Els
Schalker heeft een beschrijving gemaakt van een wandeling
langs monumenten in en rond het centrum van Rotterdam.
Stadswandeling Rotterdam, langs plekken die herinneren aan de periode
1933-45
Amsterdam
De
stichting Kindermonument verzorgt complete rondleidingen in de
Rivierenbuurt in Amsterdam langs het kindermonument van Truus
Menger en andere plaatsen die herinneren aan de
jodenvervolging en de Februaristaking. Meer informatie op www.kindermonument.nl
Herinneringscentra
en (verzets)musea
Onderstaande
herinneringscentra en musea bieden permanente en tijdelijke
tentoonstellingen over de Tweede Wereldoorlog en verwante
onderwerpen. Kijk voor actuele informatie op de genoemde
websites.
Verzetsmuseum
Zuid-Holland in Gouda: www.verzetsmuseum-zh.nl
Verzetmuseum
Amsterdam: www.verzetsmuseum.org
Nationaal
oorlogs- en verzetsmuseum Overloon: www.oorlogsmuseum-overloon.nl
Herinneringscentrum
Westerbork: www.kampwesterbork.nl
Het
Anne Frank Huis: www.annefrank.nl
Het
Etty Hillesum Centrum in Deventer: www.ettyhillesumcentrum.nl
Nationaal
Monument Kamp Vught: www.nmkampvught.nl
Voor
meer oorlogs- en verzetsmusea zie onderstaande link:
www.mindef.nl/faq/010103_militaire_musea.html
|
