Verdieping en achtergrond
 

Wie weet op welke dag Adolf Hitler werd geboren? Niet dat haar juf ernaar vroeg, maar een amper zesjarige leerlinge uit de omgeving van Aalsmeer deelde de datum plompverloren mee. Het meisje uit groep drie kon nog meer: met een strak gezichtje ging de rechterarm gestrekt omhoog. "De Hitlergroet," zei ze trots.

Of er op die lagere school of een andere uit de omgeving nóg jongere leerlingen zijn die dat allemaal weten en kunnen, is niet bekend. Het is ook niet te hopen. Maar over scholieren in de leeftijd van 15 tot 20 jaar zijn er in het Aalsmeerse de afgelopen maanden genoeg meldingen van dit soort gedrag geweest. Obscene uitingen van jongeren die openlijk de leer van Hitler belijden - op straat of op het schoolplein. Zelfs bij het christelijke jongerencentrum De Binding ontkomen ze er niet aan. Ook daar hebben ze te maken met fanatieke jongens en af en toe ook meisjes. Na een bezoek van de jongeren aan het voormalige kamp Westerbork bleven er op verschillende muren zichtbare 'groeten uit Aalsmeer' achter: hakenkruisen. Erger nog, zo nu en dan gaat een groepje van een mannetje of tien op jacht, een paar in de auto, de rest op van die fijne, snelle scooters. "Nazi's die razzia's houden," noemen ze het zelf. Dat doen ze in Limburg ook, in de omgeving van Landgraaf. Daar noemen de jongeren het 'neger hunteren'. Maar in Aalsmeer en omgeving jagen ze bij gebrek aan 'negers' maar op Marokkanen. 'Marokkaantjes jagen'. Wie doet er mee?

Hoe ze heten, hoeft niemand te weten. "Daar komt toch alleen maar gedonder van," zegt een tweetal jongeren van negentien. Ze zijn vrijwel identiek gekleed, van beneden naar boven: zwarte legerschoenen ('kisten'), een vrij strakke spijkerbroek (met omgeslagen pijpen) en een zwart shirt met korte mouwen. Beide jongens zijn kaalgeschoren, met kleine gouden versierselen in de oren. Ze eten een patatje op het dorpspleintje van De Kwakel, een duizend zielen tellende buurtschap, een paar kilometer van Aalsmeer. Het is zaterdagmiddag en het zonnetje schijnt, de zwarte bomberjacks liggen netjes op een stoel. Keurige skinheads, die in de buurt ook wel 'kaalkopjes' worden genoemd. Maar nooit 'recht in onze bekken, he'.

In Aalsmeer en omgeving neemt de onrust toe over rechts-extremistisch gedrag onder leerlingen van de middelbare scholen. Ze maken het steeds bonter. 'Een nazi-dorp' wordt De Kwakel wel genoemd. De twee jongens vinden het wat overdreven, maar ze geven toe dat er in het dorp heel wat sympathisanten rondlopen, stille en wat luidruchtiger types. "Op menig slaapkamertje ligt wel een editie van Mein Kampf," zegt de een. "Ook in Aalsmeer, Kudelstaart en in Uithoorn," vult de ander aan. Een prima boek, vinden ze beiden. Helder.

Maar hoe groot de neo-nazistische aanhang in de streek is, weten ze niet precies. Het zijn er meer dan honderd, zonder twijfel. En de aanhang groeit nog steeds. "Dat komt vooral doordat die Marokkanen steeds meer last veroorzaken." Dus gaan ze inderdaad af en toe jacht op ze maken, geven ze een paar van die gastjes wat klappen, wat 'petsen in de snoet'. Vervelend is wel dat die Marokkaantjes de laatste tijd wat fanatieker terugknokken, beter georganiseerd zijn. "Als ze in de gaten krijgen wat er staat te gebeuren, gaan ze bellen. Dan komt er versterking uit Amsterdam. "Over bellen gesproken, weet je wat ze voor ringtone op hun glimmende mobieltjes hebben? "Deutschland, Deutschland über alles," roepen ze in koor. Ze hebben ook zelfs wel eens klappen gehad, en ze zijn vorig jaar nog bekogeld met stenen toen ze in AaIsmeer-Oost op zoek waren naar vertegenwoordigers van 'dat bruine tuig'. Tot een halfjaartje geleden kon dat nog zonder wapens, maar de laatste keer hadden ze toch een paar messen en twee honkbalknuppels meegenomen, want dat hebben 'die anderen' ook. Het was jammer dat ze toen geen kutmarokkaantjes konden vinden.

Thuis, bij vader en moeder, leiden hun opvattingen wel eens tot gefronste wenkbrauwen. Vooral bij moeders en bij jongere zusjes, zeggen de jongens. Die vinden dat ze maar 'idioot' bezig zijn. Hun vaders, bloemenkwekers, doen niet moeilijk. "De mijne heeft wel eens tegen mij gezegd dat hij Mein Kampf ook een prima boek vond," zegt de een. "De mijne is wat minder fanatiek, maar hij heeft wel een pesthekel aan die Marokkies. Aan alle buitenlanders, trouwens."

Extreem-rechts heeft het door de geschiedenis heen altijd aardig gedaan in deze streek. Vóór de Tweede Wereldoorlog, midden jaren dertig, had de Nationaal Socialistische Beweging van Anton Mussert hier een behoorlijke aanhang; bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten van 1935 haalde de partij liefst 11 procent van de stemmen. Waarom de nationaal-socialisten zo geliefd waren onder de kwekers is nooit onderzocht, maar aangenomen wordt dat die voorkeur vooral door zakelijke belangen (export!) werd ingegeven. In de jaren tachtig en negentig nam Aalsmeer opnieuw een deel van de opkomst van extreem-rechts voor zijn rekening. Vooral - geen inwoner zal het tegenspreken - omdat die partijen openlijk ageerden tegen de aanwezigheid van 'de buitenlander' in de Hollandse samenleving. Een voedingsbodem voor neo-nazistisch gedachtegoed is dus ruimschoots aanwezig. En de populariteit van rechts-extremistische ideeën is dus wel te verklaren. "Klopt als een bus," zegt het duo in De Kwakel met een glimlach. "Alleen moet je HitIers afkeer voor joden vervangen door onze afkeer van Marokkanen." En dat is helemaal niet vreemd, vinden ze. Allebei zijn ze aanhangers van 'de oude LPF', zoals ze dat noemen. Hun vaders hadden posters van die partij achter de ramen hangen. Een prima zaak; LPF'ers begrijpen tenminste wat het probleem is: onveiligheid.

"Oorzaak? ," vraagt een van de jongens. "De buitenlanders," antwoordt zijn maatje. De problemen met de rechts-extremistische jeugd konden lange tijd buiten de scholen worden gehouden, maar daar is in het afgelopen halve jaar verandering gekomen. Eind februari verscheen het rapport Spanningen tussen groepen jongeren in Aalsmeer. De gemeente zoekt nu onthutst naar oplossingen, om verdere escalatie te voorkomen. Afgelopen maandag presenteerde ze een plan waarin aanbevelingen van het rapport waren overgenomen. Zo was het erg belangrijk beide groepen met elkaar te laten praten, ter verbetering van het wederzijdse begrip. Het duo in De Kwakel moet er smakelijk om lachen. "Heb jij ooit een skinhead relaxed met een Marokkie zien praten?"