Gekruid geluid
Nieuws en agenda
Verdieping en achtergrond
Didactiek en methodiek
Beleid en strategie
Begeleiding en training
Feiten en cijfers
Prikbord
Adressen en links
Colofon



Verdieping en achtergrond
 

       
Rechtsextremisme onder jongeren - Literatuurselectie, 2003

Racistische en rechts-extreme partijen in Nederland
F. van Eck . . e.a. (red)
Rotterdam : LBR, 2002

In deze brochure over racistische en rechts-extreme partijen in Nederland wordt een kort overzicht gegeven van de opkomst en ondergang van de racistische partijen in Nederland in de periode 1971-1998. Voorts is belangrijke jurisprudentie met betrekking tot racisme en extreem-rechts opgenomen. Afgesloten wordt met een selectie publicaties rond dit thema.

Rechts-extremisme in Nederland - 2001-
Dossier, 2002

Verzameling artikelen over rechts-extremisme in Nederland. Bevat onder meer :
. R.VAN DEN BRINK: De jodenhaat van het Stormfront
. R.MEERHOF: Extreem-rechts demonstreert in de leegte

De achtste dag
F. Bromet en J. Haasbroek (red)
Hilversum : HUMAN, 2002
Video, 25 min

In deze aflevering van De achtste dag de volgende onderwerpen:
. interview met C. Kusters en Ch. Malcocci van de Nederlandse VolksUnie (NVU) over het feit dat de Duitser Malcocci zich kandidaat stelt in de gemeente Kerkrade en over wat wel en niet mag worden gezegd in de campagne zonder een proces te riskeren;
. allochtone bewoners van de verpauperde Rotterdamse wijk Bloemhof komen in protest voor betere huisvesting.

Jaarverslag Binnenlandse veiligheidsdienst 2001
Den Haag : Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), 2002

In dit jaarverslag wordt onder meer ingegaan op de ontwikkelingen binnen de Marokkaanse en Turkse gemeenschap die de maatschappelijke integratie van deze gemeenschappen kunnen belemmeren en op de activiteiten van islamitisch-terroristische groeperingen in Nederland.

Rechts-extremisme in Nederland - 2000
Dossier, 2001

Verzameling artikelen over rechts-extremisme in Nederland. Bevat onder meer :
. G.VAN DER LIST: Eeuwig in de marge
. R.VERWER: Het nieuwe volksnationalisme van Voorpost
. J.TANJA: Nederland ontspringt de extreemrechtse dans
. Q.METZ: Tabé Wim!
. R.BRONGERS: Extreem-rechts - van de raad naar de straat
. B.VOSKUIL: De NNP duikt in het gat van de CD

Monitor racisme en extreem-rechts
Vierde rapportage
J. van Donselaar en P.R. Rodrigues
Amsterdam : Anne Frank Stichting / Leiden : Universiteit Leiden - departement Bestuurskunde, 2001

Vierde verslag van het project "Monitor racisme en extreem rechts", gericht op het permanent registreren van racisme en antiracistische activiteiten in Nederland. Dit verslag omvat de periode 1999-2001. Achtereenvolgens komen aan bod :
. racistisch en extreem-rechts geweld
. extreem-rechts in Nederland, 1999-2001
. racisme, extreem-rechts en internet
. rassendiscriminatie - klacht en afdoening
. rassendiscriminatie op diverse maatschappelijke terreinen

Jaarverslag Binnenlandse Veiligheidsdienst 2000
Den Haag : Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), 2001

In dit jaarverslag wordt onder meer ingegaan op extreem-rechts en de ontwikkelingen binnen de Marokkaanse en Turkse gemeenschap die de maatschappelijke integratie van deze gemeenschappen kunnen belemmeren.

Terrorisme aan het begin van de 21e eeuw
Dreigingsbeeld en positionering BVD
Den Haag : Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), 2001

In deze rapportage wordt de actuele dreiging van terrorisme voor Nederland geschetst. Dit rapport zal als basis dienen voor toekomstige inspanningen van de BVD om nationale en internationale samenwerking op het gebied van bestrijding van terrorisme te ontwikkelen.

Racistisch en extreem-rechts geweld
Kerngegevens 1999 en 2000
J. van Donselaar
Leiden : Universiteit Leiden - departement Bestuurskunde / Amsterdam : Anne Frank Stichting, 2001

Korte presentatie van de kerngegevens inzake racistisch en extreem-rechts geweld in de jaren 1999 en 2000.

Extreemrechtse jongeren kraken kazerne tegenover AZC in Eindhoven
Netwerk
Hilversum : KRO, 2001
Video, 10 min

Reportage over het kraken van een kazerne, eigendom van het ministerie van Defensie, die tegenover een asielzoekerscentrum te Eindhoven staat. De krakers zijn rechtsextreme jongeren van 'Nieuw Rechts'. Interviews met onder meer de burgemeester van Eindhoven, heer Welschen, extreem-rechts kenner J. van Donselaar en enkele jongeren. Een anonieme jongere geeft een rondleiding in het kazernegebouw.

Extreemrechtse jongeren
Een reader
E. Nieuwenhuizen, K. van der Does en G. Grubben (red)
Rotterdam : LBR, 2001

Deze reader over extreemrechtse jongeren in Nederland bevat, naast een literatuuroverzicht, overdrukken van de volgende bijdragen :
. M.EL AYADI: Bodegraven bijvoorbeeld - Gabbers
. H.SCHOPPEN: Gabbers komen op voor hun meisje, clubhuis en vaderland
. H.SCHOPPEN: Het zijn ónze feesten - Jeugdculturen en geweld tegen allochtonen in Nederland
. R.BRONGERS: Extreem rechts - van de raad naar de straat
. G.DE WIT: Fascistisch stormfront in opspraak
. G.DE WIT: Stormfront-nazi's kampen met tegenslag
. De jeugd heeft de toekomst

Extreem-rechtse symboliek binnen subculturen
Amsterdam : Antifascistische Onderzoeksgroep Kafka, 2001

Overzicht van extreem-rechtse symboliek die momenteel gebruikt wordt binnen Nederlandse jeugdculturen.

Extreem-rechts
In : NRC Handelsblad, 08-06-2000

Deze themabijlage van 'NRC Handelsblad' over extreem-rechts in Nederland en Europa bevat onder meer :
. D.PINEDO: Minder stemmen en meer geweld
. F.KUITENBROUWER: De kiezer oordeelt, niet de rechter
. M-J.KLAVER: Het Derder Rijk is virtueel terug
. symbolen die door extreem-rechts worden gebruikt
. overzicht van extreem-rechtse partijen in Nederland

Wangedrag in de landmacht
Nova
Hilversum : VARA, 2000
Video, 15 min

In deze uitzending aandacht voor het racistische en extreem-rechtse wangedrag in de landmacht. Gebleken is dat officieren de Hitlergroet brengen en dat extreem-rechtse leuzen op tanks zijn aangebracht. Twee officieren namen ontslag uit woede over de onwil van generaals om hier iets aan te doen. Interviews met majoor Kok, destijds hoofd opleiding aan het schoolbataljon van de luchtmobiele brigade en met minister van Defensie de Grave. Veel voorbeelden van dergelijk wangedrag.

Weduwe Rost van Tonningen
Het zwarte schaap
J. Nagel (red)
Hilversum : VARA, 2000
Video, 50 min

Dit programma gaat over mensen die door hun opvattingen buiten de maatschappij staan. Deze keer wordt de weduwe Rost van Tonningen-Heubel, weduwe van de top-NSB'er en SS-er Rost van Tonningen, met gasten geconfronteerd. Zij koestert nog steeds de nationaalsocialistische gedachte en draagt deze uit onder andere naar de jeugd. De gasten zijn onder andere H. Vredeling, oud-minister van Defensie, rabbijn Soetendorp en de heer Oskam, secretaris ex-politieke gevangenen.

Racisme en rechts-extremisme in de landmacht
NOVA
Hilversum : NOS, 2000
Video, 30 min

Reportage over racisme en rechts-extremisme in de landmacht, op vredesmissies, maar ook in en buiten kazernes in Nederland. NOVA deed zelf onderzoek, naar aanleiding van het opstappen van enkele onderofficieren. De reportage en interviews geven diverse voorbeelden zoals het uitbrengen van de Hitlergroet, AMC de Broekhoest (de 'Arische motorbrigade') en een lid van de luchtmobiele brigade (Leo de Neo) die een skinhead met strafblad blijkt. De Militaire Inlichtingendienst meldt dit echter nauwelijks. Luitenant-generaal Schouten, hoogste man in de landmacht, reageert hierop in deze uitzending.

Neonazi's in Nederlandse rock-bands
Oog in oog
Hilversum : Net5, 2000
Video, 20 min

Reportage over Nederlandse extreem-rechtse rockbands, als Holocaust en Landstorm. Met illegaal videomateriaal en opnames van een optreden van WOTAN's Order op een festival in jongerencentrum Argus te Alkmaar.
Het genre heet Black Metal en de muziek wordt verspreid door Berzerker Records.
Verder komen onder meer een spijtoptant en de uitbater van Argus aan het woord.

Monitor racisme en extreem-rechts
Derde rapportage
J. van Donselaar
Leiden : Universiteit Leiden - departement Bestuurskunde, 2000

Derde verslag van het project "Monitor racisme en extreem rechts", gericht op het permanent registreren van racisme en antiracistische activiteiten in Nederland. Dit verslag omvat de periode 1997-1999. Achtereenvolgens komen aan bod :
. racistisch en extreem-rechts geweld
. extreem-rechts in Nederland, 1997-1999
. racisme, extreem-rechts en internet
. patronen van respons - klachten en justitiële afdoening

De Hollandse leeuw en de Grijze Wolf - Turks extreem-rechts
Amsterdam : Comité 'Stop de Grijze Wolven', 2000

Beschrijving van de ontwikkelingen omtrent de Turkse extreem-rechtse beweging de "Grijze Wolven" in Turkije, Europa en Nederland in de periode 1997-1999. Vervolgens wordt ingegaan op de discussies die in de Nederlandse politiek en overheidsinstellingen zijn gevoerd over de Grijze Wolven, en de subsidierelaties tussen de Nederlandse overheid en Turkse rechts-extreme organisaties. Voorts wordt een overzicht gegeven van de incidenten in Nederland en in Europa en Turkije waarbij de Grijze Wolven betrokken waren.

Extreem-rechts geweld in Nederland
Netwerk
Hilversum : NCRV, 2000
Video, 10 min

In deze uitzending wordt een overzicht gegeven van rechtsextremisme in Nederland. Dit naar aanleiding van enkele aanslagen op AZC's, zoals in Roden, Drenthe, en het verschijnen van de derde monitorrapportage rechtsextremisme. Het blijkt dat vele gewelddaden niet als zodanig worden gemeld. Verder komen onder meer de Nieuwe Nationale Partij (NNP) van H. Ruitenberg en het toenemend gebruik van internet door rechtsextreme organisaties ter sprake, en wordt de situatie in Nederland vergeleken met die in de rest van Europa.

Jongeren en rechts-extremisme
Dossier, 1999

Verzameling artikelen over het omgaan van jongeren met rechts-extremisme en racisme. Bevat onder meer :
. W.VOLLEBERGH: De tijd van negeren is voorbij
. J.VAN DETH: Wordt de jeugd echt zo rechts ?

Rechts-extremisme in Nederland - 1998-1999
Dossier, 1999

Verzameling artikelen over rechts-extremisme in Nederland. Bevat onder meer:
. R.BRONGERS: Extreem-rechts - van de raad naar de straat
. M.JANEZON: Onderzoekers naar extreem-rechts in Nederland
. P.VERMAAS: De heel-Nederlandse gedachte
. J.VAN EIJNDHOVEN: Voorpost
. W.HAELSTERMAN: NPN

Monitor racisme en extreem-rechts
Tweede rapportage - Media
J. van Donselaar . . e.a.
Leiden : RU Leiden - LISWO, 1998

Tweede verslag van het project "Monitor racisme en extreem rechts" dat is gericht op het permanent registreren van racisme en antiracistische activiteiten in Nederland. Dit verslag is geheel gewijd aan de relatie tussen media enerzijds en racisme en extreem-rechts anderzijds. Met name wordt ingegaan op de remmende en stimulerende effecten die de media hebben op racisme en rechts-extremisme. Het verslag bestaat uit drie deelstudies die achtereenvolgens als thema hebben :
. berichtgeving over racistische voorvallen
. het proces van beeldvorming over exreem-rechts
. racisme en extreem-rechts op het internet

Extreem-rechts in Nederland
J. van Holsteyn en C. Mudde (red)
Den Haag : SDU, 1998

Bijdragen van diverse auteurs waarin het Nederlandse rechts-extremisme in de periode 1982-1997 in kaart wordt gebracht. Bevat onder meer :
. P.LUCARDIE: Een geschiedenis van 15 jaar Centrumstroming
. C.MUDDE: Het programma van de Centrumstroming
. J.VAN HOLSTEYN: Hans Janmaat, kamerlid
. C.VAN RIEL: Over het functioneren van gemeenteraadsleden van extreem-rechtse partijen
. M.ESSER: Over leden van de Centrumdemocraten
. R.EISINGA: Het electoraat van extreem-rechtse partijen
. M.SCHIKHOF: Strategieën tegen extreem-rechts
. H.DE WITTE: Over het verschil in succes tussen de Centrumstroming en Vlaams Blok

CP'86 met name genoemd
Breda : Papieren Tijger, 1998

Beschrijving van CP'86, één van de meest radicale rechts-extreme partijen van Nederland na 1945, die op 20 mei 1986 werd opgericht. Na een kort overzicht van de geschiedenis van de CP'86 worden per regio de belangrijkste personen behandeld die op één of andere manier bij de CP'86 betrokken zijn geweest. Voor elk persoon wordt vermeld bij welke acties van de CP'86 hij/zij betrokken is geweest. Elk regiohoofdstuk wordt ingeleid door een korte schets van de partijactiviteiten in de regio. In de bijlagen is een overzicht opgenomen van rechts-extreme organisaties in binnen- en buitenland.

Voorpost Nederland
Een verzameling van artikelen
Amsterdam : KAFKA, 1998

Verzameling artikelen uit tijdschriften en kranten over de extreem-rechtse organisatie "Voorpost".

Skinhead voor het leven
Kwesties
D. Schweizer
Brussel (B) : Ketnet/Canvas, 1998
Video, 45 min

In deze aflevering worden vijf Zwitserse jongeren gevolgd, die zich als "soldaten van het 4de Rijk" in de skinscene bewegen. De skin-beweging in Europa is zeer goed georganiseerd en via Internet wereldwijd met elkaar verbonden. Door sociaal-economische oorzaken groeit de beweging. Muziek is belangrijk voor ze, informatica, internet en gsm's zijn hun wereld. Het verschil tussen gewone skins (bier, straatgeweld, massabeweging) en Hammerskins ("beschaafd", meer ideologisch, elite) is als tussen SA en SS, aldus een Hammerskin.
Frans gesproken, Nederlands ondertiteld.

Horeca en zaalverhuur aan extreem rechts
Utrecht : Anti-Fascistische Actie, 1998

Reader bestaande uit krantenartikelen, persberichten, brieven en rechterlijke uitspraken over zaalverhuur aan rechts-extreme politieke partijen en organisaties.

Extreem-rechts geweld
F. Claus (red)
Amsterdam : Instituut voor Publiek en Politiek (IPP), 1997

Krant, bestemd voor jongeren, met informatie over rechts-extreem geweld in Nederland. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan skinheads en gabbers, de invloed van de media en de geschiedenis van het fascisme en nationaal-socialisme.

Racisme onder jongeren in Prins-Alexander
Rotterdam : Werkgroep Wijkoverstijgend Jongerenbeleid, 1997

Onderzoek naar de aard en omvang van racisme onder jongeren in de Rotterdamse deelgemeente Prins Alexander. Gebaseerd op een literatuurstudie en interviews met betrokkenen. Er wordt een toenemend passief racisme onder jongeren geconstateerd. Dit uit zich onder meer in het hoge aantal stemmers op rechts-extreme partijen en een toename in racistische uitlatingen. Op grond van deze bevindingen wordt aangegeven wat er volgens betrokken instanties in de toekomst aan antiracisme-acties moet worden ondernomen.

Het zijn ónze feesten : Jeugdculturen en geweld tegen allochtonen in Nederland
H. Schoppen
Den Haag : Ministerie van Binnenlandse Zaken - Binnenlandse Veiligheidsdienst, 1997

Onderzoek naar de houding van bepaalde groepen jongeren tegenover allochtonen. Met name naar de geneigdheid van deze groepen om geweld te plegen tegen allochtonen. Het gaat daarbij om de volgende jeugdculturen : skinheads, hooligans en gabbers. De grootste van deze jeugdculturen zijn de gabbers. Een deel van de gabbers voelt zich bedreigd door allochtonen. Allochtone jongeren worden gezien als bedreiging en er worden steeds vaker etnische scheidslijnen zichtbaarder. Autochtone jongeren organiseren zich sinds 1990 voor het eerst welbewust in oppositie tot allochtone etnische identiteiten.

Tien jaar Zaans racisme : De skinheads
Zaandam : ROSA, 1997

Brochure uit een reeks van vier, uitgegeven door de Zaanse politieke vereniging Rosa. De reeks geeft een beeld van de onverdraagzaamheid zoals die tussen 1987 en 1997 heerste bij een deel van de Zaanse bevolking.
In deze brochure wordt ingegaan op de in Zaandam actieve skinheads. De skinheadbeweging is een uit Engeland afkomstige jeugdcultuur. Binnen bepaalde skinheadgroepen tiert het racistische gedachtengoed.

De nieuwe opmars van rechts-extreme organisaties in Europa
Netwerk
Hilversum : NCRV, 1997
Video, 15 min

Reportage over extreem-rechts dat in Europa steeds meer aanhang krijgt onder jongeren. De aandacht gaat met name uit naar rechts-extreme organisaties in Denemarken en Duitsland. Deze reportage laat zien dat neo-nazi's over heel Europa met elkaar samenwerken. Met beelden van rechts-extreme demonstraties en ontmoetingen waar neo-nazi's uit verschillende Europese landen elkaar treffen.

Meedogenloos : Getuigenissen van een voormalige neonazi
I. Hasselbach en W. Bonengel
Houten : Van Reemst, 1997

In dit boek rekent Ingo Hasselbach af met zijn verleden als één van de belangrijkste leiders van de Duitse neonazi's. Hij beschrijft hoe hij tijdens zijn jeugd in het voormalige communistische Oost-Duitsland zich ontwikkelde van hippie tot neonazi. Na de val van de muur werd hij de leider van de neonazi's in Oost-Duitsland. Hij liet zich in met straatgevechten, intimidatie en geweld. In 1993 nam Hasselbach publiekelijk afstand van de neonazi-beweging. Deze insider portretteert een aantal kopstukken van de neonazi's zoals Michael Kühnen, Gottfried Küssel en Christian Worch.

Verder kijken

Deze materialen zijn te leen bij het LBR-Documentatiecentrum.