Gekruid geluid
Nieuws en agenda
Verdieping en achtergrond
Didactiek en methodiek
Beleid en strategie
Begeleiding en training
Feiten en cijfers
Prikbord
Adressen en links
Colofon



Begeleiding en training
 

       
Interculturele communicatie: het TOPOI-model in begeleidingsgesprekken
Gegevens
2 daagse training
Samenvatting

Het TOPOI-model

Het TOPOI-model is een systematiek van essentiële aandachtspunten en handvatten om in de gespreksvoering met mensen met een andere etnische en maatschappelijke achtergrond, culturele verschillen en misverstanden op te sporen en aan te pakken. TOPOI staat voor Taal, Ordening, Personen, Organisatie en Inzet. Deze volgorde is gekozen omdat TOPOI in het Grieks 'plaatsen' betekent, het meervoud van 'topos' (= plaats; denk ook aan topografie). Analoog aan deze betekenis zijn Taal, Ordening, Personen, Organisatie en Inzet de plaatsen of gebieden in de communicatie waar je culturele verschillen en misverstanden kunt achterhalen en aanpakken.
Vier van de vijf gebieden van TOPOI zijn ontleend aan de axioma's (vooronderstellingen) van Watzlawick, die een grammatica ontwikkelde om effectief te kunnen communiceren.
§ Het eerste gebied Taal omvat de verbale en non-verbale taal van de deelnemers aan het gesprek.
§ Het gebied Ordening is de kijk ofwel de zienswijze van de deelnemers op de kwesties die spelen in hun gesprek. § Het gebied Personen verwijst naar de personen die deelnemen aan het gesprek en naar hun onderlinge relatie. Het gebied Personen is het betrekkingsaspect in de communicatie: wie zijn de gespreksdeelnemers voor elkaar, welke beelden hebben ze van elkaar en hoe ervaren ze hun onderlinge betrekking.
§ Het gebied Organisatie is niet ontleend aan een axioma van Watzlawick, maar toegevoegd vanwege de maatschappelijke en professionele organisatorische omgeving waarbinnen de communicatie plaatsvindt.
§ Het gebied Inzet zijn de onderliggende motieven, behoeften, verlangens en drijfveren van de gespreksdeelnemers.

Het TOPOI-model omvat een analyse- en een interventiekader. In het analysekader zijn een aantal vragen opgenomen waarmee je mogelijke verschillen en misverstanden op elk TOPOI-gebied kunt opsporen.
De vijf gebieden van het TOPOI-model zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de praktijk van de alledaagse communicatie zul je al de vijf gebieden tegelijkertijd tegenkomen.

De vijf gebieden van TOPOI zijn een operationalisering en concretisering van het containerbegrip 'cultuur'. Anders gezegd de algemene en abstracte begrippen 'cultuur' en 'culturele verschillen' zijn waar te nemen en te bewerken door te kijken naar de wijzen waarop ze zich manifesteren op de gebieden Taal, Ordening, Personen, Organisatie en Inzet van de communicatie.
Het TOPOI-model is in dat opzicht géén ontkenning van culturele kenmerken en culturele verschillen. Integendeel de vijf TOPOI-gebieden zijn juist een concretisering van culturele kenmerken en culturele verschillen zoals deze zich in de gespreksvoering voordoen.
Het verschil met een culturaliserende benadering is echter dat de culturele kenmerken en culturele verschillen gekoppeld zijn aan vijf belangrijke gebieden van communicatie (de TOPOI-gebieden) en niet aan bepaalde etnische groepen of clusters van etnische groepen. Het reduceert mensen niet tot drager van een cultuur, maar ziet de mens als unieke persoonlijkheid. Doel van de training
1. De deelnemers hebben hun referentiekader uitgebreid met een systeemtheoreti-sche visie op intercul-turele communicatie, waardoor ze effectiever dan voor-heen kunnen communi-ceren met collega's en cliënten ongeacht hun etnische en maat-schappe-lijke achter-grond.
2. De deelnemers kennen een systematiek van essentiële aandachtspunten en handvatten (het TOPOI-model) die ze kunnen inzetten in de gespreksvoering met name met collega's en cliënten met een andere etnische en maatschappelijke achtergrond. 3. De deelnemers hebben geoefend in het toepassen van het TOPOI-model op eigen praktijksituaties. 4. De deelnemers kunnen het TOPOI-model toepassen binnen intervisie.

Begeleiding
Drs. F. Wieringa of Dr. Edwin Hoffman, beiden Trainer/Adviseur Interculturele communicatie en Manage-ment van diversiteit. Centrum Maatschappelijke Ontwikkeling van de Fontys Hogeschool Sociaal Werk te Eindhoven.

Doelgroep
Docenten, studiebegeleiders, decanen

Groepsgrootte
Maximaal 20 deelnemers

Programma
· Kennismaking, inventarisatie leervragen en toelichting programma.
· Samenvatting gangbare visies van Eppink, Pinto, Hofstede en Shadid
· Groepsopdracht: stellingendiscussie.
· Een systeemtheoretische visie op (interculturele) communicatie.
· Een simulatiespel voor interculturele communicatie
· Introductie van het TOPOI-model en toepassing op casuïstiek
· Collegiale intervisie aan de hand van eigen praktijksituaties
· Rollenspelen : gespreksinterventies
· Plenaire (na-)bespreking en afsluiting

Kosten:
Trainers: 4 x € 690 = € 2.760,00
Cursusmateriaal: € 50,00 per deelnemer

De prijzen zijn vrij van BTW en exclusief reis- en verblijfskosten. De reiskosten worden door opdrachtnemer doorberekend op basis van maximaal € 0,28 per kilometer.


Verder kijken
Francien Wieringa
Fontys Hogeschool Sociaal Werk
Centrum maatschappelijke Ontwikkeling
Postbus 347
5600 AH Eindhoven
tel: 030 2325714
E-mail: f.i.wieringa@worldonline.nl